به نام خداند بخشنده ی مهربان

 درود بر محمدو آل محمد صلوات الله و سلامه علیه و علیهم

میزان ششم

مجموعه ای دقیق برای :

تمرین ، سنجش و رفع اِشکالات آموخته های درس جغرافی

برای  دانش آموزان   پایه ی  سوم راهنمایی  تحصیلی

                     به ضمیمه ی پاسخ  فعالیت ها     

 ( مربوط به مطالب نوبت اوّل - قسمت اول- ۳ درس اول)

طرح ، تهیه و تنظیم :

حسن نقی زاده دبیر رشته ی علوم اجتماعی ناحیه ی چهار قم  

پرسش و پاسخ های متن درس اوّل :   

 1-  کره ی جغرافیایی و نقشه از مهم ترین وسایل مطالعه در جغرافیا  هستند .

2-  کره ی جغرافیا مانند عکس ، نقشه و مدل از وسایل آموختن جغرافیاست .

3- تعریف کره ی جغرافیایی چیست ؟ مدل کوچک شده ی کره ی زمین است .

4- چه اطلاعاتی را از کره ی جغرافیایی می توان بدست آورد ؟ خشکی های روی زمین (قاره ها) ، اقیانوس ها ، چگونگی ارتباط مردم جهان با یکدیگر از راه دریا ، محلّ قطب شمال و جنوب ، محلّ خطّ استوا و چگونگی تقسیم شدن زمین به دو نیمکره ی شمالی و جنوبی ، نصف النهارها و چگونگی تقسیم زمین به دو نیم کره ی شرقی و غربی و...

5- حُسن و اِشکال کره ی جغرافیایی چیست ؟ حُسن : شکل  کره ی زمین را به خوبی نشان می دهد.  اِشکال : همه ی جزییات را نمی توان بر روی آن نمایش داد .

6- نقشه چیست ؟ تصویری است از پدیده های سطح زمین که به نسبت مورد نیاز کوچک شده است .

7- جغرافی دان ها برای هر کاری یا نمایش هر موضوعی از نقشه ی خاصی استفاده می کنند .

8- امروزه برای تهیه ی نقشه های جغرافیایی،از چه عکس هایی استفاده می شود؟عکس های هوایی و ماهواره ای

9- پس از تهیه ی عکس های هوایی ، با استفاده از وسایل پیشرفته آن ها را به نقشه تبدیل می کنند .

10- یکی از کارهایی که ماهواره ها انجام می دهند ، تهیه تصاویری از سطح زمین در هر روز است .

11- نقشه ای که درآن حدود و مرزهر استان یا کشوری مشخص شده ،چه نام دارد ؟ تقسیمات کشوری یا سیاسی

12- برای تهیه نقشه باید از بالا به صورت عمودی به پدیده های روی زمین نگاه کرد ، نه به صورت مایل .

13- چه پدیده هایی را می توان در نقشه ها مشخص کرد ؟  رودها ،  جاده ها ، زمین های کشاورزی ،  جنگل ها ، روستاها و ...   

14- دوایر متحد المرکز در نقشه ها نشان دهند ه ی چه چیزی هستند ؟ کوه ها

15- جغرافی دان ها چه استفاده هایی از نقشه ها می کنند ؟ اطلاعات زیادی به دست می آورند ، محل دقیق پدیده ها ی طبیعی مانند کوه ، رود ، جنگل و پدیده های انسانی مانند ساختمان ها ، مزارع ، راه ها و پل ها را تشخیص می دهند .  

16- برای تهیه نقشه ی ساده ای ازیک کوه ،چه باید کرد ؟ بایداز نقاط« هم ارتفاع » برروی  آن کوه استفاده کرد .

17- منظور از نقاط هم ارتفاع چیست ؟ همه ی نقاطی که دارای ارتفاع یکسانی هستند .

18- در جغرافی برای چه موضوعاتی نقشه تهیه می شود ؟ (چند نمونه ذکر کنید )ناهمواری ها ، میزان بارندگی در یک منطقه ، راه های یک کشور ، پراکندگی جمعیت ، شهرها ، روستاها و ...

اطلس چیست ؟ کتابی که مجموعه ای از نقشه ها در آن جمع آوری شده باشد .  

فعالیت درس اوّل 4-1 :

1- نقشه ، کره     2- شباهت : هر دو از وسایل مهم مطالعه در جغرافیا هستند .  تفاوت : شکل کره ی جغرافیایی ، کروی و شبیه زمین است . اما شکل نقشه به صورت سطحی افقی تهیه می شود .   3- (1- کره 2- نقشه 3- کره 4- کره 5- کره )

پرسش و پاسخ های متن درس دوم  :

1- استفاده از نقشه ، اصول خاصی دارد که اگر آن ها را یاد بگیریم ، می توانیم نقشه ها را بخوانیم .

2- برای خواندن نقشه باید به چه مواردی توجه کرد ؟ توجیه نقشه ، راهنمای نقشه ، مقیاس نقشه

3- منظور از توجیه نقشه چیست ؟ یعنی نقشه را باید طوری در مقابل خود قرار دهیم که جهت آن درست باشد ؛ یعنی هنگام استفاده ار نقشه ، شمال آن باید با جهت ایستادن ما منطبق باشد و نقشه ، کج یا وارونه نباشد .

4- راهنمای نقشه چیست؟در کنارهر نقشه، فهرستی از علائم و رنگ هایی که درآن به کاررفته اند ،دیده می شود. با مراجعه به این علائم می توانیم بفهمیم که هر علامت و رنگ ، چه چیزی را در روی نقشه نشان می دهد .

5- اغلب علائم راهنمای نقشه ها در همه ی کشورها یکسان هستند .

6- معمولاً شکل علائم راهنما به شکل واقعی چیزی که می خواهند آن را نشان بدهند ، بسیار نزدیک است .

7- نقشه ها را در اندازه های مختلف تهیه می کنند.

8- طول جاده ای بین دو شهر که در واقع 20 کیلومتر است ، روی نقشه 20 سانتی متر دیده می شود . (چون کیلومتر است 100 هزار بار کوچک تر دیده می شودو مقیاس کسری آن می شود یک صد هزارم .و  اگر متر بود 100 بار کوچک تر دیده می شدو مقیاس کسری آن می شد یک صدم .)

9- در نقشه ای با مقیاس یک پنجاه هزارم ، اگر طول رودی 1 سانتی متر باشد ، در روی زمین 000/50  سانتی متر یا 500 متر خواهد بود .

10- منظور از مقیاس خطی یا ترسیمی چیست ؟ گاهی در کنار نقشه  ، خطوطی تیره و روشن به شکل خط کش می بینیم که اعدادی  را در بالا یا پایین آن نوشته اند ، که مقیاس خطی یا ترسیمی نام دارند .

11- استفاده از مقیاس های خطی یا ترسیمی در نقشه خوانی بسیار آسان است .

12- مقیاس نقشه چه فایده و کاربردی دارند ؟ با استفاده از مقیاس نقشه ، می توانیم فاصله ها را اندازه و اندازه ی واقعی آن ها را محاسبه کنیم .

13- در مقیاس کسری ، هر چه عدد مخرج کسر بزرگ تر باشد ، آن کسر کوچک تر است ؛ مثلاً مقیاس       از مقیاس    کوچک تر است .

14- پدیده ها در در نقشه هایی با مقیاس کوچک تر چگونه اند ؟ خیلی کوچک می شوند و این اِشکال این نوع مقیاس ها می باشد .

15- چرا در نقشه های کوچک مقیاس ، نمی توان جزئیات را به طور مشخص دید ؟ زیرا پدیده ها خیلی کوچک می شوند .

16- در چه مقیاسی از نقشه ها ، مساحت  بیش تری  دیده  می شود ؟ (با ذکر مثال)  کوچک مقیاس ؛ که این حُسن این نوع مقیاس ها می باشد. مثلاً درنقشه ای با مقیاس یک   ، مساحت بیشتری نسبت به نقشه ای با مقیاس یک    دیده می شود .

17- حُسن و اِشکال نقشه های بزرگ مقیاس چیست ؟ حُسن : پدیده ها را بزرگ نشان می دهند .   اِشکال : مساحت کم تری به نمایش در می آید .

18- نقشه های بزرگ  مقیاس ها کدامند ؟ یا ( مقیاس   نقشه ی   خانه ها ، آپارتمان ها از این نوعند)

19- توضیح روشنِ نقشه های کوچک مقیاس و بزرگ مقیاس ، با ذکر مثالی روشن ، چیست  ؟ اگر فاصله ی هواپیمایی از زمین بیش تر شود ، مساحت بیشتری توسط مسافران آن دیده می شود . ولی در عوض جزئیات و اجسام کوچکِ روی زمین را  نمی توانند  مشاهده کنند  . بر عکس ، اگر  هواپیما در ارتفاع  کم  پرواز  کند ، مسافران جزئیات را بهتر ، اما مساحت کمی را خواهند دید.   

فعالیت درس دوم 2-2 :

1- میزان کوچک شدن نقشه را نسبت به اندازه ی واقعی می گویند .   2- هر متر 100 سانتی متر است ، پس در ابتدا 100 متر را در 100 سانتی متر ضرب می کنیم .              ۱۰۰۰۰    = ۱۰۰×۱۰۰

در مقیاس های کسری  ،  همیشه  عدد  مربوط به نقشه در صورت کسر و اندازه ی واقعی در مخرج کسر نوشته می شود . اگر عدد صورت کسر ، دو رقمی یا  بیش تر بود ، کسر ساده می شود . 

 پاسخ نهایی پس از ساده کردن می شود یک هزارم             

3-    فاصله ی حقیقی به سانتی متر  ۳۷۵۰۰۰     =   ۱۵۰  ×   ۲۵۰۰۰  

فاصله حقیقی به متر ۵۰۰/۳۷

فاصله حقیقی به کیلومتر ۵/۳۷   

 4-    کوچک تر است ،      بزرگ تر است ،    مساحت بیشتری را نشان می دهد،   جزئیات را دقیق تر نشان می دهد .

5- مربوط به دانش آموز

پرسش و پاسخ های متن درس سوم :

1- غیر از نقشه  و  کره ی جغرافیایی که  اساسی ترین  وسایل آموزش  جغرافیا هستند ، چه ابزارهای  دیگری می توانند ما را در در یادگیری جغرافیا کمک کنند ؟ عکس های جغرافیایی ، فرهنگ جغرافیایی ، مدل جغرافیایی ، نمودار ها و جدول های جغرافیایی ، برنامه های رایانه ای جغرافیایی و ...

2- اوانع عکس ها کدامند ؟ معمولی ، هوایی ، ماهواره ای

3- منظور از عکس های معمولی چیست ؟ عکس هایی که از مناظر طبیعی ، شهرها، خانه ها و فعالیت های انسانی گرفته می شود با دقت در آن ها می توان اطلاعات جالبی به دست آورد .

4- منظور از عکس های هوایی چیست ؟ عکس هایی  که  برای  تهیه ی  نقشه های جغرافیایی از آن ها استفاده می شود.

5-  منظور از عکس های ماهواره ای چیست ؟ عکس هایی  که  ماهواره ها  آن ها  را  تهیه  می کنند  و به زمین می فرستند .این عکس ها اطلاعات بسیار مفید و جدیدی را از سطح کره ی زمین یا پراکندگی ابرها از جوّ زمین در اختیار ما قرار می دهند .

6- فواید عکس های ماهواره ای برای جغرافی دانان چیست ؟ پیش بینی وقوع حوادثی چون، طوفان های شدید و اطلاع از آتش سوزی در جنگل های دور افتاده و نجات جان انسان های زیاد

7- دو ماهواره « سی ست »   و « نیمبوس » از ماهواره های مهم به شمار می آیند .

8- منظور از فرهنگ نامه ی مصوّر جغرافیایی چیست ؟ به آن دسته از فرهنگ اصطلاحات جغرافیایی یا دائره المعارف جغرافیایی که با تصاویر و نقشه های مختلفی همراه اند، می گویند .

9- منظور از مدل های جغرافیایی چیست ؟ ابزاری هستندکه فهم موضوعات جغرافیایی رابرای ما آسان می کنند .

10- انواع مدل جغرافیایی کدامند ؟ افلاک نما (سیستم ماه ، زمین و خورشید ) ، میز شن (نمایش پیدایش دلتا)، ساعت آفتابی ، فشار سنج ، شکل گرداب ، قطب نمای ساده ، بادنما و بادسنج

11- وسایلی که در جغرافیا برای نمایش دادن یا مقایسه ی اطلاعات جغرافیایی به کار می روند ، چه نام دارند ؟ نمودارها و جدول ها

12- منظور از مقیاس بوفوت چیست ؟ مقیاسی که برای اندازه گیری بادها به وسیله ی دریادار  بوفورت  ابداع  شده  و شامل 12 قسمت می باشد .

13- بر اساس مقیاس بوفورت سرعت باد آرام  ، نسیم ملایم ،طوفان ،گردباد (هاریکان)به ترتیب  چه قدر است ؟ زیر 1 ، 12 تا 19 ، 89  تا 102 ، بیش از 117 کیلومتر در ساعت

14- نحوه ی تهیه جدول ها و نمودار ها چگونه است ؟  اطلاعات جغرافیایی در جدول ها دسته بندی می شوند . گاهی نیز پس از تکمیل اطلاعات یک جدول ، برای مقایسه ی آن با جدول های دیگر ، از آن ها نمودارهای جدیدی ترسیم می کنند .

15- هر چه نمودار ساده تر باشد، ارزش بیش تری دارد . 

16- انواع نمودار های جغرافیایی کدامند ؟ تصویری ، ستونی ، منحنی ، دایره ای

17- نقش رایانه را  در مطالعات جغرافیایی چیست ؟نقش بسیار مهمی دارد . برنامه های یا نرم افزارهای جغرافیایی، نقشه ها و اطلس هایی وجود دارند که با استفاده از امکانات رایانه ای می توان از آن ها استفاده کرد .

18- سایت اینترنتی رشد می تواند در مطالعات جغرافیایی مورد استفاده قرار گیرد .

19- وسایلی که به طور غیر مستقیم به ما کمک می کنند تا اطلاعات جغرافیایی به دست آوریم ، چه نام دارند ؟ عکس ها ، جدول ها ، نمودارها ، مدل ها ، برنامه های رایانه ای

20- دانش جغرافیا بیش از هردانش دیگری به مشاهده ی مستقیم نیاز دارد .

21- چرا درس جغرافیا همواره با فعالیت های میدانی یا بازدیدهای علمی همراه بوده است ؟ زیرا جغرافی دانان تنها در صورتی می توانند اطلاعات جدید جغرافیایی تولید کنند که محیط و پدیده های جغرافیایی را مشاهده کرده باشند .

22- اگر کفش هایتان گِلی نشود ، نمی توانید یک جغرافی دان خوب شوید .

فعالیت  درس سوم 3-3:

1- در صورت امکان براساس توصیه ی دبیر        2- اطلس : کتابی است شامل مجموعه ای  از نقشه های گوناگون -    فرهنگ جغرافیایی : کتابی هایی خاصی که برای آموختن اسامی و اصطلاحات به کار رفته در جغرافیا  ، استفاده می شود-  مدل میز شن : یکی از معروف ترین مدل ها در آموزش جغرافیا که شکل ساده و کوچک  طبیعت است و آزمایش های مختلفی با آن می توان انجام داد  . و از موادی نظیر شن ، ماسه ، خاک یا خاک ارّه ساخته می شود  -   نمودار : وسیله ای است که هم چون جدول ، برای نمایش دادن اطلاعات یا مقاسیه ی اطلاعات جغرافیایی به کار می رود .

+ نوشته شده در  یکشنبه چهارم مهر ۱۳۸۹ساعت 22:25  توسط   |