به نام خداند بخشنده ی مهربان

 درود بر محمدو آل محمد صلوات الله و سلامه علیهم

میزان پنجم: ( قسمت دوم )

مجموعه ای دقیق برای :

تمرین ، سنجش و رفع اِشکالات آموخته های درس جغرافی

برای  دانش آموزان   پایه ی  دوم  راهنمایی  تحصیلی

     به ضمیمه ی پاسخ  فعالیت ها   

                        ( مربوط به مطالب نوبت اوّل )

طرح ، تهیه و تنظیم :

 حسن نقی زاده دبیر رشته ی علوم اجتماعی ناحیه ی چهار قم  

 پرسش و پاسخ های متن درس ششم :

1- پراکندگی جمعیت در همه ی جای آسیا یک سان نیست .

2- در کدام نواحی آسیا تراکم جمعیت کمتر است ؟ شبه جزیره ی عربستان ، نواحی داخلی فلات ایران ونواحی مرکزی آسیا ، نواحی مرتفع فلات تبت و هیمالیا

3- در شبه جزیره ی عربستان ، نواحی داخلی فلات ایران ونواحی مرکزی آسیا به علت خشکی هوا یا  کمی رطوبت جمعیت کمی زندگی می کنند .

4- به چه دلیل در نواحی مرتفع فلات تبت و هیمالیا ، تراکم جمعیت کم است ؟ به دلیل سرمای طاقت فرسا ، کم بودن زمین های کشاورزی ، مشکلات حمل و نقل

5- در کدام مناطق آسیا تراکم جمعیت زیاد است ؟ مشرق وجنوب شرقی آسیا

6- متراکم ترین ناحیه ی کره ی زمین از نظر جمعیت چه نام دارد ؟ جزیره ی کوچک جاوه در اندونزی

7- چرا جمعیت جهان رو به افزایش است ؟ زیرا تعداد افرادی که به دنیا می آیند بسیار بیش از تعداد افرادی است که از دنیا می روند.

8- تعریف سرشماری چیست ؟ برای آگاهی از تعداد جمعیت یک ناحیه آن ها را سر شماری می کنند .

9- اگر معلم از شما بخواهد که هر یک از شما وضعیت افراد خانواده ی خود را از نظر تعداد ، جنسیت ، میزان سواد ، سن و ... مطالعه کرده ونتیجه را به کلاس اعلام کنید ، این عمل شما نوعی سرشماری است.  

10- در سر شماری یک کشور ، دولت چه اطلاعاتی را جمع آوری می کند ؟ اطلاعاتی درباره جمعیت یک روستا ، شهر ، استان یا کشور

11- سرشماری یا جمع آوری اطلاعات درباره ی جمعیت چه فایده ای دارد ؟ این اطلاعات به دولت کمک می کند تا برای نیازهای مختلف مردم و حل مشکلات آن ها برنامه ریزی کند .

12- آمار گیر به چه کسانی می گویند ؟ کسانی که سرشماری می کنند.

13- در کشور ما سرشماری هر 10 سال یک بار صورت می گیرد . و نخستین سرشماری در سال 1335 و تازه ترین در سال 1385 انجام گرفته است.

14- جمعیت در همه ی قاره های جهان به طور یک سان پراکنده نشده است .

15- آسیا پرجمعیت ترین قاره جهان است .

16- رشد جمعیت در قاره ی آسیا بیش تر از قاره های دیگر است .

17- پر جمعیت ترین کشورهای جهان که در آسیا واقع شده اند چه نام دارند ؟ چین و هند

18- شهرهای  پرجمعیت کشور هند کدامند ؟ کلکته ، مدرس ، دهلی

19- مشکلات جمعیت زیاد هند کدامند ؟ فقر ، کمبود غذا و سوء تغذیه ، کمبود وسایل بهداشتی و درمانی ، کمبود آب آشامیدنی ، کمبود مسکن و مدرسه و ...

20- اقدام دولت هند برای جلوگیری و کاهش جمعیت چیست ؟ به خانواده ها توصیه می کند که فقط دو بچه داشته باشند تا زندگی آن ها بهتر شود .           

فعالیت  اوّل درس ششم :

1- خاک نامساعد ، باران کم ، پوشش گیاهی فقیر ، فلات ها و قله های بلند ، آب وهوای سرد وخشک = عوامل تراکم زیاد جمعیت ، جلگه های پست وهموار ، باران فراوان ، آب و هوای گرم و مرطوب ، پوشش گیاهی سر سبز ، خاک آبرفتی = عوامل تراکم کم   2- وجود جلگه های پست و هموار ، باران فراوان ، آب و هوای گرم و مرطوب ، پوشش گیاهی سر سبز و خاک آبرفتی موجب تراکم زیاد جمعیت در مشرق و جنوب شرقی آسیا شده اند .

فعالیت  دوم درس ششم :

1- فقر ، کمبود غذا و سوء تغذیه ، کمبود وسایل بهداشتی و درمانی ، کمبود آب آشامیدنی ، کمبود مسکن و مدرسه و ...  2- فقر ، کمبود غذا و سوء تغذیه ، کمبود وسایل بهداشتی و درمانی ، کمبود آب آشامیدنی ، کمبود مسکن و مدرسه و ...  – باید تعداد افراد جمعیت هر کشور متناسب با نیاز آن کشور و وجود امکانات و منابع طبیعی آن باشد ، از منابع طبیعی درست و به اندازه بهره برداری واستفاده شود .             3- * الف = خوب  ،      * ب = ضعیف   ،   * پ = متوسط   ،   * ت = ضعیف

  پرسش و پاسخ های متن درس هفتم :

1- مردم آسیا از نژادهای مختلف هستند و به زبان های گوناگون صحبت می کنند .

2- چه نژاد هایی در آسیا زندگی می کنند؟ اکثریت زرد و بقیه سفید ،  سیاه پوست و دو رگه اند .

3- منظور از تیره های دو رگه چیست ؟ از ازدواج تیره های زرد ، سفید و  سیاه  پوست با یک دیگر ،  تیره های دو رگه به وجود آمده است .

4- مردم آسیا به صدها زبان و لهجه حرف می زنند .

5- آسیا مهد ادیان بزرگ جهان است .

6- دین های الهی آسیا که در سراسر جهان انتشار یافته اند کدامند ؟ اسلام ، مسیحیّت ، دین یهود

7- کدام دین ها یا آیین های آسیا در خارج از قاره ی آسیا پیروان چندانی ندارند ؟ بودایی ، برهمایی

8- ادیان بزرگ آسیا نقش مهمی در پی ریزی تمدن های مختلف در این قاره داشته اند .  

فعالیت درس هفتم :

1- زرد پوست  2 – برهمایی = هند = بنارس   ، اسلام = آسیای غربی = مکه و بیت المقدس ، بودایی = آسیای شرقی یا شرق دور = لهاسا

پرسش و پاسخ های متن درس هشتم :

1- قاره ی آسیا از نظر معادن ومنابع زیر زمینی به ویژه نفت ، گاز و زغال سنگ بسیار غنی است .

2- ژاپن مهم ترین کشور صنعتی آسیا است .

3- کالاهای صنعتی کشورهای مهم صنعتی آسیا به سراسر جهان صادر می گردد.

4-  جمعیت زیادی از مردم آسیا در بخش کشاورزی فعالیت می کنند .

5- کدام کشورهای آسیا تولید کنندگان عمده ی برنج جهان اند ؟ کشور های جنوب شرقی آسیا

6- رشد جمعیت در کدام مناطق آسیا بسیار زیاد است ؟ شرق ، جنوب شرق و خاورمیانه

7- چرا نیاز به مواد غذایی در آسیا روز به روز بیش تر می شود ؟ به علت رشد بسیار زیاد جمعیت

8- اقدام کشورهای آسیایی برای تامین غذای مردم چیست ؟ افزایش تولیدات کشاورزی بابه کارگیری شیوه های جدید و استفاده از ابزار و آلات صنعتی

9- تعداد جمعیت روستانشین در آسیا بیش تر از جمعیت شهر نشین است .

10- عامل مهاجرت از روستاها به شهرها چیست ؟ صنعتی شدن کشورها و رها کردن کشاورزی توسط روستاییان و مشغول شدن در کارخانه ها و مراکز خدماتی شهرها

11- چرا بازرگانی و تجارت بیشتر کشورها از طریق حمل ونقل دریایی صورت می گیرد ؟زیرا اغلب کشورهای آسیا با اقیانوس ها و دریاها ارتباط دارند .

12- صنعت ماهیگیری در آسیا رونق دارد .

13- آسیا دارای جاذبه های گردشگری فراوانی چون مراکز زیارتی ، تفریحی و طبیعی است و هر ساله هزاران نفر از آن دیدن می کنند .   

فعالیت درس هشتم :

1- خاورمیانه – عربستان ، کویت ، ایران ، عراق ، قطر ، امارات ، بحرین    2- ژاپن ، کره ی جنوبی ، چین ، تایوان   3- به دلیل افزایش مهاجرت مردم از روستاها به شهر ها    4- دیوار چین ، کعبه  ، تاج محل در هند ، آسمان خراش های هنگ کنگ  ، میدان نقش جهان اصفهان        5- مربوط به دانش آموز      

پرسش و پاسخ های متن درس نهم :        ( از این قسمت به بررسی مشخصات جغرافیایی قاره ی آفریقا می پردازیم )

1- قاره آفریقا از نظر وسعت ، سومین خشکی بزرگ جهان است .

2- شگفت انگیز ترین پدیدهای طبیعی همچون وسیع ترین بیابان ها یعنی صحرای بزرگ آفریقا ، جنگل انبوه و انواع گوناگون جانوران و رودهای پر آب در آفریقا وجود دارد .

3- قاره آفریقا از شمال غربی به اروپا و از شمال شرقی به آسیا نزدیک است.

4- موقعیت قاره ی آفریقا چگونه است ؟ از شمال سواحل دریای مدیترانه تا دماغه ی امید نیک در جنوب امتداد یافته و به وسیله ی دریای مدیترانه از اروپا و به وسیله ی دریای سرخ از آسیا جدا شده است .

5- هیچ گاه دریای مدیترانه و دریای سرخ موجب جدایی مردم آفریقا،آسیا و اروپا  از یکدیگر نبوده است .

6- آفریقا فلاتی وسیع و کم ارتفاع است و در آن چین خوردگی ها و کوه های بلند کمتر دیده می شود .

7- تنها چین خوردگی یا رشته کوه آفریقا به نام  اطلس در شمال غربی این قاره قرار دارد .

8- قله های کلیمانجارو (5900متر) و کنیا (5200 متر ) در آفریقا قرار دارند .

9- کدام قاره به سرزمین گسله ها و شکستگی ها معروف است ؟ آفریقا

10- در یاچه های آفریقا در کدام سمت قرار دارند ؟ شرق آن

11- علت تشکیل دریاچه های شرق آفریقاچیست ؟ فرونشستن زمین یا شکستگی های بزرگ در پوسته ی زمین ، گودال هایی را پدیدار کرده ، که از آب پر شده و دریاچه ها را به وجود آورده است .  

12- گسل چیست ؟ به شکستگی های پوسته ی زمین می گویند .

13- آبشارها و تند آب ها چگونه در آفریقا به وجود آمده اند ؟ بر اثر شکستگی ها یا گسل ها

14- رودهای مهم آفریقا چه نام دارند ؟ نیل ، کنگو ، نیجر ، اُرانژ ، زامبز

15- جلگه و دلتاهای آفریقا چگونه به وجود آمده اند ؟ از انباشته شدن و گسترده شدن آبرفت رودها           

فعالیت  درس نهم :

1- مربوط به دانش آموز با توجه به نقشه ی صفحه ی قبل    2- تنگه ی باب المندب ، دریای سرخ ، کانال سوئز ، دریای مدیترانه ، تنگه ی جبل الطارق ، اقیانوس اطلس        3- تقریباً از وسط آن ، مربوط به دانش آموز با توجه به نقشه ی صفحه ی قبل        4- زیرا بیش تر سواحل و کناره های آفریقا صاف و بدون بریدگی (خلیج) هستند .  5- رود نیل (به طول 6670 کیلومتر= اطلاعات عمومی  )

پرسش و پاسخ های متن درس دهم :

1- آفریقا قاره ای گرم و بدون زمستان است .

2- مقدار ریزش باران در همه جای آفریقا یک سان نیست .

3- در خط استوا و اطراف آن در آفریقا آب و هوا چگونه است ؟ دارای آب و هوای گرم و مرطوب است . در این منطقه ، باران فراوان می بارد .

4- هر چه از منطقه ی استوایی آفریقا به سمت شمال یا جنوب پیش رویم ، بارش و آب و هوا چگونه می شود ؟ از میزان رطوبت و باران کاسته شده و کم کم به آب و هوای گرم و خشک تبدیل می شود .

5- آب و هوای گرم و خشک شمال و جنوب آفریقا چه نام دارد؟شمال = صحرای بزرگ آفریقا ، جنوب بیابان کالاهاری

6- کدام قسمت آفریقا دارای آب و هوای مدیترانه ای می باشد؟شمال آفریقا در مجاورت دریای مدیترانه و بخش های جنوب آفریقا

7- در کوهستان های بلند آفریقا ، آب و هوای کوهستانی مشاهده می شود .

8- پوشش گیاهی در آفریقا به چه عواملی بستگی دارد ؟ آب و هوا و به خصوص میزان ریزش باران

9- انواع پوشش گیاهی قاره ی آفریقا کدامند ؟ جنگل های انبوه گرمسیری ، ساوان ، استپ بیابانی

10- علت ایجاد جنگل های انبوه  در  مجاورت  استوا  و به ویژه حوضه ی رود کنگو چیست ؟گرمای شدید و باران های فراوان

11- در جنگل های آفریقا ، رشد گیاهان هرگز متوقف نمی شود.

12- منظور از آفریقای سبز کجاست ؟چرا ؟ مجاورت  استوا  و به ویژه حوضه ی رود کنگو ، زیرا گرمای شدید و باران های فراوان جنگل های انبوهی به وجود آورده است که رشد گیاهان هرگز متوقف نمی شود.

13- منظور از منطقه ساوان کجاست ؟ هر چه از بخش جنگل های انبوه به طرف شمال یا جنوب پیش برویم ، از میزان بارندگی کاسته می شود و به منطقه ای می رسیم که دارای دو فصل بارانی و خشک است .

14- کدام منطقه محل رویش علفزارهای بلند در آفریقاست ؟ ساوان

15- ساوان چیست ؟ پوششی گیاهیست از علف های بلند که در بین آن ها درختچه های پراکنده دیده می شود .

16- نقش باران در علفزارهای ساوان چیست ؟ در فصل پر باران خیلی سریع رشد می کنند و سر سبز می شوند و کشاورزی رواج می یابد ولی وقتی فصل بارانی پایان می یابد ، زمین و درختان سرسبزی خودرا از دست می دهند .

17- علف خوار و گوشت خوارهای تنومند ساوان آفریقا چه نام دارند ؟ زرّافه ، گورخر آفریقایی ، شیر ، ببر

18- برای حفظ نسل علف خوار و گوشت خوارهای تنومند ساوان آفریقا چه اقدامی صورت گرفته است ؟  مناطق بزرگ حفاظت شده ای احداث کرده اند که شکار در آن ها ممنوع است .

19- منظور از منطقه ی استپ بیابانی در آفریقا کجاست ؟ چرا ؟ شمال و جنوب ساوان ، به علت کمی ریزش باران

20- بیابان های آفریقا از نظر پوشش گیاهی ، برهنه هستند .

21- در حاشیه ی بیابان های و برخی از نواحی آن ، پوشش گیاهی استپ دیده می شود .

 فعالیت  درس دهم :

1- گرم و مرطوب ، یک فصل خشک و یک فصل بارانی ، گرم و خشک ، مدیترانه ای (ماتادی در کشور کنگو قرار دارد = اطلاعات عمومی )    2- خورشید در طول سال در مناطق استوایی و اطراف آن تا مدار راس السرطان و راس الجدی تقریباً عمود می تابد و میدانیم خط استوا هم تقریباً  از وسط آفریقا می گذرد.به همین دلیل آفریقا تنها قاره ی گرم و بی زمستان است .   3- استپ ، جنگل های انبوه گرمسیری ، ساوان    4- * (ص)    *(غ)